ดูแลเด็ก ใน บางบอน, กรุงเทพมหานคร

ณ บางบอน เขตบางบอน หนึ่งใน 50 เขตของกรุงเทพมหานคร ที่มีคำขวัญอยู่ว่า หลวงพ่อขาวทรงฤทธิ์ ศักดิ์สิทธิ์หลวงพ่อเกษร งาทนคเรศเขตบางบอน สมุทรสาครชิดชายแดน ถนนวงแหวนคู่อุตสาหกรรม น้อมนำเกษตรพอเพียง จากคำขวัญทำให้เห็นภาพ โดยรวมว่าเขตบางบอนตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของฝั่งธนบุรี มีแนวแบ่งเขตระหว่างกรุงเทพมหานครและจังหวัดสมุทรสาคร เป็นชุมชนที่ มีประชากรอยู่ 104,366 คนบนเนื้อที่ 35 ตารางกิโลเมตร ถือได้ว่าไม่หนาแน่นมาก แต่อาจรวมกันอยู่หนาแน่นบริเวณเขตอุตสาหกรรม ถึงแม้เขตบางบอน หรือชื่อบางบอนปรากฏอยู่ ในโครงนิราศทวาย (โครงนิราศไปแม่น้ำน้อย) บทประพันธ์ของพระพิพิธสาลี ที่ประพันธ์ขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 1 มีการเปลี่ยนแปลงความสำคัญ ตามการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ควบรวมบางบอนเหนือและบางบอนใต้ จนเป็น ตำบลบางบอน ในปี พ.ศ. 2483 การที่มีถนนสายหลักตัดผ่าน เช่นถนนกาญจนาภิเษก ถนนกัลปพฤกษ์ ถนนบางขุนเทียน และ ถนนเอกชัย ซึ่งบนถนนเอกชัยนี่เอง เป็นจุดเริ่มต้นของโรงงานอุตสาหกรรม พ.ศ. 2513 ที.ซี.ฟาร์มาซูติคอล จำกัด เจ้าของผลิตภัณฑ์กระทิงแดง ได้ตั้งโรงงานผลิตยาและ สินค้าอุปโภคบริโภค ก่อนที่จะทำเครื่องดื่มกระทิงบน ถนนสายนี้ นับได้ว่าเป็นผู้บุกเบิกย่านบางบอนให้กลายเป็นย่านอุตสาหกรรม แม้อุตสาหกรรมจะเข้ามามีบทบาท ต่อเขตบางบอน แต่เนื่องด้วยเส้นทางคลองด่านที่ผ่านเขตนี้ ทำให้ประชาชนในเขตบางบอนบางส่วนยังทำการเกษตรแบบดั้งเดิมและเกษตรอินทรีย์ ไม้ยืนต้นและไร่นาสวนผสม ผลไม้ที่มีรสชาติอร่อย เช่นมะม่วงขาวนิยม (มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว กรอบนอกนุ่มใน มัน หวานหอมละมุน) ไม้ประดับ เช่นดอกจำปา ดอกจำปี กล้วยไม้ดอกรัก ซึ่งการผสมผสาน ของอุตสาหกรรมและเกษตรกรรมในเขตบางบอนนี้ ทำให้ตำบลบางบอน เดิมทีที่เป็นส่วนหนึ่งของเขตบางขุนเทียน มีความหนาแน่นมาก เพื่อให้หน่วยงานราชการ และประชาชนติดต่อราชการได้สะดวกขึ้น รวมกระทั่งถึง การบริหารงานอย่างมีประสิทธิภาพ ในปี พ.ศ. 2540 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศ แขวงบางบอน แยกมากมาจากเขตบางขุนเทียน และตั้งเป็นเขตบางบอน ในวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2540 มาถึงวันนี้การเข้ามาของโครงการอสังหาริมทรัพย์ ก็ได้เติบโตตามการขยายของเมืองรองรับ ดึงดูดให้คนเข้ามาอาศัยในเขตของบางบอน (ฝั่งธน) มากขึ้น โดยเขตบางบอนได้วางแผนให้ บางบอนเป็นเขต อุตสาหกรรม ที่อยู่อาศัยและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ เพื่อเศรษฐกิจที่มั่นคงและยั่งยืน ณ บางบอน

สายน้ำ และวันเวลา บางบอน

หากทำภาพการ์ตูน หรือสื่อนำเสนอที่มาที่ไปของ เขตบางบอน เขตการปกครองที่ 50 ของกรุงเทพมหานครครั้งหนึ่งภาพคลองกว่า 16 คลองที่ไหลผ่านให้ชาวบ้านนำผลผลิตออกมาขาย เป็นการนำของสวนออกไปขายยังตลาดโดยตรง ล่องไปตามแม่น้ำเข้าสู่เขตธนบุรี เช่น ไปยังตลาดวัดกลางหรือวัดจันทารามวรวิหาร (กลางตลาดพลู) เป็นการเดินทางสายหลักจนวันหนึ่งเมื่อความเจริญเข้ามา ภาพถนนที่ตัดผ่านทุ่งนา สะพานข้ามคลอง คลองแล้วคลองเล่า เชื่อมโยงเป็นใยแมงมุม แล้วภาพด้านหลังรถวิ่ง จากทุ่งนากลับกลายเป็นโรงงานอุตสาหกรรมและบ้านจัดสรร เข้ามาแทนที่ ภาพมุมสูงที่อยู่หลังเมืองลึกเข้าไปจากทุ่งนากลับกลายเป็นสวนเพราะความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งน้ำ ผ่านคลองทั้ง 16 สายที่ไหลผ่าน ต้นไม้เติบโต ออกผล เช่น ขนุน มะพร้าว และที่ทำชื่อเสียงได้มากที่สุดก็คือ มะม่วงน้ำดอกไม้มัน มะม่วงขาวนิยม ซึ่งเป็นมะม่วงพันธุ์ใหม่ ที่พบในเขตบางบอนและมีการสนับสนุนให้ขยายพันธุ์อย่างต่อเนื่อง โดยมะม่วงน้ำดอกไม้มันจะมีผลผลิตต่อผลจะมีน้ำหนัก 7 ขีด ถึง 1.5 กิโลกรัม จากคลองมาเป็นถนน ถนนที่เป็นสายเลือดหลังคือ ถนนเอกชัย - บางบอน หากเราขับรถผ่านแยกเข้าสู่ถนนบางบอน3 ซึ่งเป็นแหล่งผลิตดอกไม้ดอกไม้ ของบางบอน บนถนนบางบอน 3 เราจะเห็นทั้งสองสองฟากถนน สายนี้ไปเปลี่ยนจากทุ่งนาในวันก่อนๆ เป็นแหล่งปลูกไม้ดอก ไม้ประดับ ของชาวบ้าน ชาวสวนเขตบางบอน จะพบว่าพันธุ์ไม้ที่ได้รับการปลูกส่วนใหญ่จะเป็นไม้ตัดดอก ต้นแข็งแรง อาทิเช่น กล้วยไม้ประเภทหวายที่มีสีสัน สวยงาม ทนต่อสภาพอากาศ หากเขตใกล้ๆ กัน ส้มบางมด มีลิ้นจี่บางขุนเทียน เขตบางบอนก็มีสวนเกษตรอินทรีย์ ที่สร้างชื่อไม่แพ้กัน ภาพตัดมาที่ผลิตผล เช่นขนุน มะพร้าว ถูกนำออกมาขาย หรือนักท่องเที่ยวเดินเข้าไปในสวน ทั้งหมดนี้เป็น ภาพที่บรรยายชีวิตของ ชาวบ้านบางบอน

ในชีวิตจริงวันนี้เส้นเลือดหลังที่หล่อเลี้ยง เศรษฐกิจ วิถีชีวิตชาวบางบอน คือถนน ถนนเอกชัย ซึ่งมีระยะทางส่วนใหญ่เป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3242 เมื่อข้างคลองวัดสิงห์ จากนั้นตัดกับถนนบางบอน 1 ถนนบางขุนเทียน ถนนกาญจนาภิเษก ถนนบางบอน 3 และถนนบางบอน 5 ผ่านโรงเรียนศึกษานารีวิทยา เข้าเขตอำเภอเมืองสมุทรสาคร ถนนสายนี้ ทำให้กรุงเทพฯ ใต้ เติบโตและเป็นที่สนใจ ผู้คนให้ความสำคัญเข้ามาจับจองสร้างที่อยู่อาศัย ไปจนถึงโรงงานขนาดเล็กใหญ่ จนกลายเป็นวิสัยทัศน์ที่ว่า “เมืองต้นแบบ พัฒนาเขตเกษตรกรรม อุตสาหกรรมที่อยู่อาศัย และแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์”

เด็กและการเรียนรู้ เกษตรอินทรีย์ การเพาะบ่มเพาะทักษะชีวิตให้เติบโตและเรียนรู้รอบด้าน ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะเพียงในห้องเรียนเท่านั้น อย่างที่รู้ๆ กันอยู่ว่าการสร้างประสบการณ์นอกชั้นเรียนยังถือเป็นปัจจัยสำคัญสำหรับการเติบโตของเด็กๆ การเดินทางเมื่อเติบโตขึ้นของเด็กๆ หลายคนไปตามความฝัน ตามสิ่งที่ได้พบเห็น และเจอ หลายคนมีต้นแบบจากผู้ปกครอง จากอาชีพที่พบเจอ แต่เชื่อหรือไม่ว่ามีเด็กอีกไม่น้อย พบเห็นอาชีพเกษตรกรแค่การปลูกผักข้างรั้วโรงเรียน หรือเพาะถั่วเขียว ถั่วงอกส่งเป็นการบ้าน จะเป็นอย่างไรหากเด็กๆ เข้าใจ “ธรรมชาติสมดุล ระบบนิเวศน์สมดุล” การพาเด็กๆ ออกไปเรียนรู้ ในพื้นที่การเกษตร ได้เรียนรู้ว่าการทำเกษตรอินทรีย์คือการทำการเกษตรด้วยกรรมวิธีทางธรรมชาติ การได้ลงมือสัมผัสดิน การทดลองปลูกด้วยตัวเอง โดยที่พื้นที่ที่ทำเกษตรนั้น ต้องไม่มีสารพิษ หรือสารเคมีตกค้าง เพื่อความสมบูรณ์ทางชีวภาพในระบบนิเวศน์และฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมให้เป็นไปตามสมดุลของธรรมชาติให้มากที่สุด บางครั้งการปลูกพืชท้องถิ่นที่ทน ต่อแมลง และเหมาะกับสภาพอากาศก็มีส่วนช่วยในการไม่ใช้สารเคมี เด็กๆ จะได้เรียนรู้ ชนิดของผักซึ่งบางครั้งเขาอาจเห็นมาบ้างจากครัวของคุณแม่ การเรียนรู้ปลูกผักเกษตรอินทรีย์ เช่น การปลูกผักหลอกแมลง โดยแบ่งแปลงเป็น 7 แถว เพื่อปลูกพืช 7 ชนิดสลับแถวกัน มีทั้งขึ้นฉ่าย ผักสลัด หอมแบ่ง ผักโขมแดง ผักบุ้งจีน กะเพรา และโหระพา ผักพื้นบ้าน แมลงบางชนิดไม่ชอบผักชนิดหนึ่งก็ไม่บินมากิน เมื่อไม่มีแมลงก็ไม่ต้องใช้การเคมี เป็นการเรียนรู้ เกษตรอินทรีย์ง่ายๆ และผักบางชนิดก็สามารถนำมาสาธิตปรุงอาหารให้เด็กๆ ได้ทดลองทานดูได้อีกด้วย แหล่งการเรียนรู้แบบนี้มักซ่อนตัวไม่ไกลจากเมือง เช่นในกรุงเทพมหานคร ทางตอนใต้ของกรุงเทพฯ ข้ามมาฝั่งธนบุรี ณ เขตบางบอน เขตที่ยังคงมีการทำเกษตรอินทรีย์ มีธรรมชาติ ที่ไม่เปลี่ยนปากเดิมมากนัก อีกทั้งยังสะดวกสบาย เพราะได้จัดการให้เป็น ศูนย์เรียนรู้การท่องเที่ยวเชิงนิเวศฯ เด็กๆ ก็จะได้สัมผัส เรื่องราวของชีวิต ชาวบ้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่น อีกทั้งเป็นการสนับสนุนและให้กำลังใจซึ่งกันและกัน เป็นสังคมที่น่าอยู่และยั่งยืน เด็กๆ นอกจากจะเข้าใจแล้วแรงบันดาลใจ ก็มีผลต่อการใช้ชีวิตในวันต่อๆ ไป