ดูแลผู้สูงอายุ ใน บางแค, กรุงเทพมหานคร

เมื่อเอ่ยถึงชื่อ “บางแค” คนส่วนใหญ่มักนึกถึง “สถานสงเคราะห์บ้านบางแค2” “โรงพยาบาลเกษมราษฎร์” “มหาวิทยาลัยธนบุรี” หรือ “ความหนาแน่นของผู้คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่นี้” แต่ความจริงแล้วเขตนี้ยังมีสิ่งที่น่าสนใจอีกหลายสิ่งด้วยกัน

เขตบางแค ตั้งอยู่ทางตอนกลางค่อนไปทางตะวันตกของฝั่งธนบุรี ในอดีตมีชื่อเดิมว่า ตำบลหลักหนึ่ง ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น ตำบลบางแค ตามชื่อคลองสายหนึ่งที่ไหลผ่านหมู่บ้าน มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเขตเกษตรกรรมผสมผสานเพราะมีอาณาบริเวณติดต่อกับลำคลองทั้ง 4 ทิศ โดยจากภาพรวมของลักษณะทางภูมิศาสตร์ของพื้นที่ในย่านบางแคนี้ จะมักถูกมองว่า ผู้คนใช้การเดินทางโดยเรือเป็นหลัก แต่ความจริงแล้วเขตนี้มีการขนส่งสาธารณะครบทุกรูปแบบให้เลือกใช้บริการไม่ว่าจะเป็น รถเมล์ รถแท็กซี่ หรือรถไฟฟ้าที่ทำให้ผู้คนเดินทางไปมาได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว

ปัจจุบัน เขตบางแค ถูกแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 แขวง คือ แขวงบางแค แขวงบางแคเหนือ แขวงบางไผ่ และแขวงหลักสอง มีผู้คนอาศัยอยู่เกือบสองแสนคน ซึ่งมีมากเป็นอันดับ 3 ของกรุงเทพมหานคร บนพื้นที่ 44.456 ตารางกิโลเมตร มีถนนทางสายหลักในพื้นที่ 7 สาย คือ ถนนเพชรเกษม ถนนกาญจนาภิเษก ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3901และ 3902 ถนนพุทธมณฑล สาย 2 และสาย 3 และถนนกัลปพฤกษ์ ส่วนทางสายรองและทางลัดนั้นมีถึง 15 เส้นทางด้วยกัน ชุมชนบางแคมีความหลากหลายของศาสนา อันสังเกตได้จากมีสถานที่เคารพของแต่ทางศาสนา ทั้งวัด ศาลเจ้า และโบสถ์ มีตั้งอยู่หลายแห่งในเขตพื้นที่นี้ และจุดเด่นอีกอย่างของย่านนี้ นั่นคือ สถานศึกษาที่เรียงรายตลอดเส้นทาง มีตั้งแต่ระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และระดับอุดมศึกษา ที่มีให้ พ่อ แม่ ผู้ปกครองเลือกเส้นทางการศึกษาให้ลูกหลานได้อย่างหลากหลาย

นับว่าเป็นความโชคดีของผู้คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เขตบางแค เพราะนอกจากจะมีเส้นทางการคมนาคมที่หลากหลาย และสถานที่อำนวยความสะดวกต่าง ๆ ทั้งหน่วยงานราชการ วัด โบสถ์ ศาลเจ้า พิพิธภัณฑ์ โรงพยาบาล สถานศึกษา บ้านพักคนชรา แหล่งเกษตรกรรม กลายเป็นพื้นที่ ที่มีทั้งแหล่งงาน และที่พักอาศัย ในหลากหลายวัย หลากหลายศาสนา มาอยู่รวมกัน มีประชากรอาศัยอยู่ในเขตนี้เกือบสองแสนคน โดยมีการกระจายตัวหนาแน่นอยู่กันบริเวณแขวงบางแค สถานที่สำคัญและมีชื่อเสียงดังกล่าว เช่น

-สวนเพชรกาญจนารมย์ สถานที่ที่เหมาะกับผู้คนทุกเพศ ทุกวัยในการเข้าใช้บริการโดยไม่มีค่าใช้จ่ายใดใด สวนแห่งนี้เป็นสวนสาธารณะขนาดเล็ก ที่ตั้งอยู่บนถนนเพชรเกษมตัดกับถนนกาญจนาภิเษก ใต้สะพานข้ามทางแยกหน้าห้างเดอะมอลล์ บางแค แขวงบางแคเหนือ เขตบางแค กรุงเทพมหานคร ในอดีตสวนบริเวณนี้ถูกปล่อยให้รกร้าง เพราะเป็นพื้นที่ของกรมทางหลวง หลังจากนั้น >ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ได้ปรับปรุงใหม่ด้วยงบประมาณกว่าสิบล้านบาทเพื่อปรับเปลี่ยนภูมิทัศน์ให้เป็นสวนสาธารณะสำหรับชาวบางแค สวนเพชรกาญจนารมย์ มีเนื้อที่ 9 ไร่เศษ บริเวณภายในสวนเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ มีลานกิจกรรม อุปกรณ์ออกกำลังกายกลางแจ้ง สนามฟุตซอล และทางวิ่งคอนกรีตรอบละประมาณ 500 เมตร เหมาะสำหรับผู้ที่รักการออกกำลังกาย และต้องการพักผ่อนหย่อนใจในยามเย็น อีกทั้งกลางสวนมีบึงน้ำขนาดใหญ่ที่สามารถใช้เป็นแก้มลิงกักเก็บน้ำในสถานการณ์น้ำท่วมได้เป็นอย่างดีของเขตพื้นที่นี้ และบริเวณใกล้เคียงอีกด้วย

-โรงเรียนอัสสัมชัญธนบุรี หากพูดถึงสถานศึกษาที่โด่งดังในย่านนี้ คงต้องนึกถึงโรงเรียนนี้ ซึ่งตั้งอยู่ที่ 92 ถนนอัสสัมชัญ แขวงบางไผ่ เขตบางแค กรุงเทพมหานคร 10160 บนเนื้อที่ทั้งหมด 80 ไร่ 27 ตารางวา ปัจจุบันโรงเรียนอัสสัมชัญธนบุรีมีอายุครบ 60 ปี ก่อตั้งโดยคณะภราดาเซนต์คาเบรียล เดิมเป็นโรงเรียนชายล้วน แต่ได้รับนักเรียนหญิงเข้ามาในช่วงปีพุทธศักราช 2552 จึงเปลี่ยนแปลงเป็นโรงเรียนสหศึกษานับแต่นั้นมา

เนื่องจากประเทศไทยมีอัตราการเพิ่มขึ้นของประชากรช้าลงในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ผู้สูงอายุคือประชากรกลุ่มใหญ่ในประเทศไทย โดยเฉพาะในจังหวัดกรุงเทพมหานคร วัยสูงอายุ หรือ วัยชราตามกฎหมายไทยคือบุคคลที่มีอายุอยู่ในช่วงปลายของชีวิตตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ยิ่งไปกว่านั้นสัดส่วนประชากรสูงวัยในประเทศไทยจะเพิ่มจำนวนมากขึ้นในอนาคตข้างหน้า จนเป็น ‘สังคมผู้สูงอายุ’ อย่างเต็มตัว โดยอ้างอิงจาก มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย

การเรียนรู้ที่จะดูแลผู้สูงอายุให้มีความสุขในช่วงบั้นปลายชีวิต นับเป็นเรื่องสำคัญที่สามารถส่งผลดีทั้งตัวผู้สูงอายุเองและต่อคนรอบข้าง ไม่ว่าการดูแลแบบครอบครัว ซึ่งสามารถดูแลโดยลูกหลานที่สลับผลัดเปลี่ยนกันมาพูดคุย ใช้เวลาว่าง รับประทานอาหารหรือทำกิจกรรมในช่วงสุดสัปดาห์ด้วยกัน สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นการเติมเต็มความรัก มีผลดีต่อสุขภาพร่างกายและจิตใจ สามารถทำให้ท่านรู้สึกถูกดูแลเอาใจใส่ ลดความรู้สึกอ้างว้างและการถูกทอดทิ้ง เพราะผู้สูงอายุโดยส่วนใหญ่จะกลัวการถูกปล่อยปละละเลย ถึงแม้ใจอยากฝากชีวิตไว้ให้ลูกหลานดูแลในบั้นปลายชีวิต แต่มักแสดงออกมาในรูปแบบที่ต่างออกไป เช่น รู้สึกกังวลว่าจะเป็นภาระให้ลูกหลาน มีการพูดประชด น้อยใจ หรืออารมณ์หงุดหงิดง่าย ดังนั้นการดูแลจากคนในครอบครัวจึงเป็นหัวใจสำคัญในการตัดความกังวลเหล่านี้ได้ดี อีกทั้งยังเป็นบุคคลที่อยู่ใกล้ชิดที่รู้ใจท่านมากที่สุด หากครอบครัวใดมีความพร้อมในการดูแล ควรร่วมมือ ผลัดกันดูแลท่านจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด

ซึ่งการดูแลผู้สูงอายุยังมีอีกหลากหลายรูปแบบตามลักษณะทางกายภาพของแต่ละคน เช่น บางคนอาจมีสุขภาพร่างกายแข็งแรงที่คนในครอบครัวสามารถผลัดกันดูแลได้ บางคนอาจมีโรคประจำตัวที่ต้องได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง หรือบางคนอาจจะมีความพิการบางส่วน ที่จำเป็นต้องได้รับการแนะนำ ดูแล จากผู้ที่มีประสบการณ์ มีความรู้ ความเชี่ยวชาญโดยเฉพาะ ในสถานที่ที่เหมาะสม ถูกสุขลักษณะ จึงจะส่งผลดีต่อท่านมากกว่าการดูแลกันเอง

หากครอบครัวใดที่ไม่มีความพร้อมในการดูแลผู้สูงอายุที่ต้องดูแลเป็นพิเศษดังกล่าวนั้น ไม่ว่าจะเป็นเหตุผลของสถานที่, เวลาการทำงานไม่ตรงกัน, สมาชิกในครอบครัวมีภาระหน้าที่ต้องทำงาน และตัวผู้สูงอายุเองต้องการอยู่กับครอบครัวไม่อยากถูกส่งตัวไปบ้านพักคนชรา หรือสถานที่ดูแลผู้สูงอายุ เพราะไม่อยากให้มีค่าใช้จ่ายที่สูงตามมา สามารถมองหาแนวทางแก้ไขอื่น ๆ ได้ เช่น หาผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ไว้ใจได้มาดูแลที่บ้านแทน แต่ก่อนทำการตัดสินใจต้อง สืบประวัติ ตกลงเรื่องลักษณะงานและค่าใช้จ่ายให้เรียบร้อยก่อน เพื่อป้องกันการเกิดปัญหาที่เกิดขึ้นในแบบที่ไม่คาดคิดในภายภาคหน้าได้ เช่น การทำร้ายร่างกาย, สิ่งของในบ้านหาย ฯลฯ ซึ่งปัญหาเหล่านี้ทำให้เกิดผู้ประกอบการด้านหาผู้เชี่ยวชาญในการดูแลผู้สูงอายุขึ้น เพื่อมาเป็นคนกลางช่วยหาลูกค้าและคนดูแลผู้สูงอายุให้ มีการทำสัญญาที่ถูกต้องตามกฎหมาย, ทำการฝึก อบรม ก่อนการเข้าทำงาน บางบริษัทมีบริการเสริมเช่น ทำงานบ้านควบคู่ไปด้วย ส่งผลดีต่อคนรอบข้างที่รู้สึกเหนื่อยล้าจากการทำงานประจำ ที่เมื่อกลับมายังต้องทำงานบ้าน งานดูแลผู้สูงอายุอีก หากมีผู้ช่วยเหล่านั้นจะเป็นการแบ่งเบาความล้าเหล่านั้นได้ และมีเวลาที่เหลือจากการงานมาสร้างรอยยิ้ม และมอบความสุขให้กับช่วงเวลาที่เหลือในบั้นปลายชีวิตของผู้สูงอายุอีกด้วย