ดูแลผู้สูงอายุ ใน ทวีวัฒนา, กรุงเทพมหานคร

เขตทวีวัฒนา ตั้งชื่อตามคลองทวีวัฒนา เป็นคลองที่มีความยาวมาก ไหลผ่านพื้นที่ของเขตในแนวตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ คลองทวีวัฒนา ว่ากันว่าในรัชสมัยรัชกาลที่ 3-5 เป็นช่วงที่มีการขุดคลอง เมื่อใช้ในการสัญจรมากขึ้น อีกทั้งเพื่อทำให้แม่น้ำเจ้าพระยาไม่คดเคี้ยวเพื่อความสะดวกในการเดินเรือ คลองทวีวัฒนาก็เช่นกัน เป็นคลองที่ขุดในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้มีการขุดหลังจากจากคลองเปรมประชากร โดยได้เริ่มขุดในปี พ.ศ. 2421 และทำพิธีเปิดคลองเมื่อวันศุกร์ เดือน 6 แรม 1 คำ ปีขาล พ.ศ. 2421 โดยพระราชทานนามว่า คลองทวีวัฒนา ด้วยทรงเห็นว่าคลองที่ใช้เชื่อมแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำท่าจีน อีกทั้งคลองภาษีเจริญและคลองมหาสวัสดิ์เริ่มตื้นเขิน จึงมีรับสั่งให้ขุดคลองนี้ขึ้นในแนวทิศตะวันออกเฉียงใต้-ตะวันตกเฉียงเหนือ เพื่อชักน้ำจากแม่น้ำท่าจีนให้ไหลลงทิศใต้ มาแก้ปัญหาลำคลองตื้นเขิน ดังพระราชดำรัสว่า อนึ่ง คลองมหาสวัสดิ์ แลคลองภาษีเจริญ แขวงเมืองนครชัยศรี ซึ่งเป็นของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้ขุดขึ้นไว้นั้น ดูตื้นเสียไปทั้งสองคลอง ถ้าขุดคลองในระหว่าง ให้ตลอดถึงกัน คงจะชักกับแก้ให้หายตื้นไปได้ บัดนี้คลองนั้นก็สำเร็จแล้ว เป็นระยะคลองยาว 340 เส้น / 13.6 กิโลเมตร (25 เส้น = 1 กิโลเมตร) ให้ชื่อว่า "คลองทวีวัฒนา" แลบัดนี้ยังได้ขุดต่อไป ไปออกบ้านสี่พระยา แม่น้ำเมืองนครชัยศรี ระยะทาง 540 เส้น ด้วย/ 21.6 กิโลเมตร ปัจจุบัน ผ่านเขตทวีวัฒนา ออกจากกรุงเทพมหานคร เป็นเส้นแบ่งเขตการปกครองระหว่างอำเภอบางกรวย อำเภอบางใหญ่ และอำเภอไทรน้อยของจังหวัดนนทบุรี กับอำเภอพุทธมณฑลและอำเภอบางเลนของจังหวัดนครปฐม ไปสิ้นสุดที่แม่น้ำท่าจีนในเขตอำเภอบางเลน มีความยาว 35.2 กิโลเมตร คลองทวีวัฒนามีทิศทางขวางคลองอื่นๆ จำนวนมาก เนื่องมาจากลำคลองในละแวกนั้นล้วนแต่ขุดอยู่ในแนวตะวันออกสู่ตะวันตก ชาวบ้านจึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "คลองขวาง" ส่วนช่วงจังหวัดนนทบุรีและนครปฐม นิยมเรียกว่า "คลองนราภิรมย์" ตามชื่อวัดนราภิรมย์ ซึ่งตั้งอยู่ริมคลองในจังหวัดนครปฐม ปัจจุบันคลองทวีวัฒนาได้ชื่อว่าเป็นคลองที่ยังมีสภาพแวดล้อมดีที่สุดคลองหนึ่งของกรุงเทพมหานคร จึงได้เป็นแหล่งท่องเที่ยวในระบบนิเวศน์เชิงเกษตร บนพื้นที่ทำนา และยังเป็นที่ตั้งของวังทวีวัฒนา (วังทวีวัฒนา เป็นวังที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ประทับส่วนพระองค์รัชกาลปัจจุบันเมื่อครั้งเป็น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร) อีกด้วย โดยเริ่มแรกนั้น ท้องที่เขตทวีวัฒนาอยู่ในการปกครองของอำเภอตลิ่งชันของจังหวัดธนบุรี โดยเป็นส่วนหนึ่งของตำบลศาลาธรรมสพน์ (เดิมเรียกว่าตำบลศาลาทำศพ คนไทยเห็นว่าไม่เป็นมงคล เลยเปลี่ยนวิธีการเขียนใหม่ จึงแปลงเป็น “ธรรมสพน์” มีที่มาจาก “ธรรมสวนะ” ซึ่ง ว.แหวน และ พ.พาน สามารถแทนกันได้ จึงกลายเป็น ธรรมสพนะ-ธรรมสพน์ ซึ่งอ่านออกเสียงตรงกับคำว่าทำศพนั่นเอง) เนื่องจากตำบลนี้มีอาณาเขตกว้างขวางและมีประชากรเพิ่มขึ้น กระทรวงมหาดไทยจึงได้โอนพื้นที่ 7 หมู่บ้านทางทิศใต้ของตำบลนี้มาจัดตั้งเป็น ตำบลทวีวัฒนา ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2500 ภายหลังได้มีการยุบรวมจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนคร เปลี่ยนฐานะเป็นจังหวัดนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และต่อมาเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้เปลี่ยนการเรียกตำบลและอำเภอใหม่ ตำบลทวีวัฒนาจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น แขวงทวีวัฒนา เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร ต่อมาท้องที่แขวงทวีวัฒนาและแขวงศาลาธรรมสพน์ (รวมกับท้องที่แขวงฉิมพลี แขวงบางระมาด แขวงบางพรม และแขวงบางเชือกหนัง เฉพาะทางฟากตะวันตกของถนนกาญจนาภิเษก) ก็ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น เขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เปลี่ยนแปลงพื้นที่เขตตลิ่งชันและจัดตั้งเขตทวีวัฒนา มีผลตั้งแต่วันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2541

สิ่งที่เราควรตระหนักว่าพ่อแม่ของเราอายุมากขึ้นและต้องการความช่วยเหลือเพิ่มเติมจากลูก ๆ หรือผู้อยู่ใกล้ชิด ในบางสถานการณ์ฉุกเฉิน เช่น อุบัติเหตุ หรือปัญหาสุขภาพ เราต้องสามารถให้ความช่วยเหลือหรือแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้อย่างทันท่วงที หากผู้สูงอายุต้องการความช่วยเหลือและการดูแลเพิ่มเติมโปรดคำนึงถึงเคล็ดลับเหล่านี้

1. การปฏิเสธความช่วยเหลือจากผู้อื่น เมื่อผู้สูงอายุมีอายุเดินทางเข้ามาถึงวัยหนึ่ง ทุกคนอาจจะไม่ตระหนักได้ว่าสุขภาพจิตหรือร่างกายของตนเองเปลี่ยนแปลงไปมากเพียงใด ผู้สูงอายุส่วนหนึ่งมักจะปฏิเสธหรือไม่ร้องขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้าง เพราะหลายๆ ท่านยังเชื่อมั่นในตัวเองว่ายังทำได้อยู่ ยังแข็งแรงอยู่ จึงเป็นหน้าที่ของผู้ดูแลที่ต้องคอยสังเกต และคอยระวังไม่ให้เกิดสิ่งไม่คาดคิด ผู้ดูแลต้องพยายามสร้างความเข้าใจ โดยไม่แสดงการตำหนิ ทั้งทางสีหน้า ท่าทางและภาษาพูด

2. อย่าคาดหวังว่าพ่อแม่จะขอความช่วยเหลือ บางครั้งคุณจะต้องสังเกตพวกเขาเพื่อให้รู้ว่าพวกเขาต้องการความช่วยเหลือ ถามอย่างสุภาพและอ่อนโยนว่าพวกเขาต้องการความช่วยเหลือจากคุณหรือไม่ เราสามารถช่วยโดยไม่ต้องรอให้ท่านร้องขอ คอยดูแลอย่างใกล้ชิด ช่วยเพื่อไม่ให้ท่านทำเองเพราะอาจมีความเสี่ยง เช่นการทานยา ด้วยระบบความจำท่านอาจหลงลืมว่าทานไปแล้วหรือยัง ทำให้ยาบางตัวขาดไปหรือมากเกินไป ท่านไม่ขอให้เราช่วยแต่เราสามารถช่วยได้

3. ยอมรับว่าสิ่งต่างๆ มีการเปลี่ยนแปลง พูดคุยทำความเข้าใจให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลง ทั้งสุขภาพจิต สุขภาพร่างกาย การพูดคุยอย่างตรงไปตรงมา ด้วยท่าทีห่วงใยเอาใจใส่ จะทำให้ผู้สูงวัยยอมรับความเปลี่ยนแปลงต่างๆ ได้เร็วขึ้น

4. ขอความช่วยเหลือจากภายนอก แม้ว่าทางเลือกในการดูแลจะมีราคาแพง แต่มีแหล่งข้อมูลมากมายที่จะช่วยได้ อย่าง https://saijai.io/ ที่จะช่วยคุณค้นหาผู้ให้บริการดูแลผู้สูงวัย ยังมีข้อมูลน่าสนใจในพื้นที่เกี่ยวกับการดูแลและแหล่งข้อมูลอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องและผู้ดูแลที่โรงพยาบาลในพื้นที่สาขาของสมาคม (เช่นสมาคมโรคอัลไซเมอร์) หน่วยงานรัฐบาลและธุรกิจดูแลบ้าน

5. ตรวจสอบการเงินและเอกสาร หากยังไม่มี ก็ต้องวางแผนการจัดการ ไปจนถึงผู้รับมอบฉันทะด้านการดูแลสุขภาพและงบประมาณในการดูแลคุณจะทำให้ชีวิตของคุณง่ายขึ้นในที่สุดหากคุณรู้ว่าสิ่งต่างๆ อยู่ตรงไหนในกรณีที่พวกเขาต้องการการดูแลสุขภาพทางการเงินหรือระยะยาว

รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุในเขตทวีวัฒนา เป็นเช่นเดียวกับส่วนอื่นของประเทศไทย ระบบบริการทางการแพทย์และสาธารณสุขในปัจจุบันยังคงให้ความสำคัญกับการดูแลแบบเฉียบพลันเป็นหลัก เช่นระบบการดูแลในโรงพยาบาล ซึ่งเมื่อพ้นระยะเฉียบพลันไปแล้ว แต่ยังมีช่องว่างในการให้บริการอยู่ในระบบบริการปฐมภูมิก็มีข้อจำกัดด้านบุคลากรทั้งในแง่ของ จำนวนและศักยภาพของ บุคลากร ในการให้บริการที่เหมาะสมแก่ผู้สูงอายุ โรงพยาบาล ชุมชนหลายแห่งได้มีการจ้างนักกายภาพบำบัดในการให้บริการ ในโรงพยาบาลและบริการเชิงรุก และโรงพยาบาลมีการจัดตั้งศูนย์ดูแลผู้ป่วยต่อเนื่อง จัดทีมให้บริการเชิงรุก ในการดูแลผู้ป่วยที่บ้าน (Home health care) เพื่อรองรับการดูแล ผู้ป่วยโรคเรื้อรังมิติด้านสุขภาพของผู้สูงอายุนั้นกว้างกว่ามิติ ทางการแพทย์และสาธารณสุข อีกทั้งทักษะและความรู้ของ เจ้าหน้าที่สถานีอนามัยและอาสาสมัครในชุมชน (อสม. และดูแล ด้านโภชนาการ ด้านการรักษาโรค ด้านคำแนะนำต่าง ๆ สำหรับผู้สูงอายุ ชมรมผู้สูงอายุ เป็นที่รวมตัวกันของผู้สูงอายุเพื่อมี กิจกรรมร่วมกันและให้การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน)

ปัจจุบันในประเทศไทยได้มีการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุ การดูแลที่บ้านในชุมชนส่วนใหญ่ในสังคมไทย จะเป็นการให้บริการการดูแลสุขภาพโดยคณะเจ้าหน้าที่ สาธารณสุข ที่ไปติดตามดูแลผู้ป่วยเรื้อรังที่บ้านและให้คำแนะนำ เรื่องของการดูแลสุขภาพให้แก่ประชาชนกลุ่มต่างๆ ในชุมชน ในหมู่บ้าน ซึ่งมีทีมเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่ประกอบด้วยบุคลากร ในหลายๆด้าน ได้แก่ กลุ่มแพทย์ กลุ่มพยาบาล กลุ่มเภสัชกร กลุ่มนักกายภาพบำบัด กลุ่มนักสังคมสงเคราะห์ กลุ่มนักอาชีวบำบัด และอาจมีผู้ช่วยฯ ที่ดูแลสุขภาพที่บ้าน และคนทำงานที่บ้าน เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่รูปแบบการที่ดูแลผู้สูงอายุในชุมชน

1. การไปเยี่ยมบ้าน (Home visit) ในผู้สูงอายุควรมีเจ้าหน้าที่สถานีอนามัยและอาสาสมัครในชุมชน การเยี่ยมบ้านที่มีลักษณะเฉพาะดังนี้

- Illness home visit เป็นการเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุที่เจ็บป่วย

- Dying patient home visit เป็นการเยี่ยม บ้านผู้สูงอายุที่อยู่ในระยะสุดท้ายของชีวิต

- Assessment home visit เป็นการเยี่ยมบ้าน เพื่อประเมินผู้สูงอายุ

- Hospitalization follow up home visit เป็นการเยี่ยมบ้านเพื่อติดตามการรักษาหลังจากออกจาก โรงพยาบาลสู่บ้าน เป็นการดูแลต่อเนื่องของระบบบริการ สุขภาพจากโรงพยาบาลสู่ชุมชน

2. การดูแลสุขภาพที่บ้าน (Home health care) เป็นการดูแลสุขภาพที่มีแบบแผนการดูแลให้บริการที่เป็นทางการและสม่ำเสมอ โดยบุคลากรทางการแพทย์เช่นพยาบาล ชุมชน ที่ติดตามผู้ป่วยที่มีปัญหาสุขภาพที่ต้องติดตามดูแลเป็น ระยะๆ อย่างใกล้ชิดโดยศูนย์บริการสาธารณสุขจะดำเนินการ มีการติดตามเยี่ยมเป็นประจำ โดยใช้บ้านเปรียบเสมือนเป็น Ward โดยที่มีเตียงที่บ้านเป็นเตียงผู้ป่วย และเน้นครอบครัวเป็นหลักในการดูแล มีพยาบาลเวชปฏิบัติหรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข คอยเป็นผู้ให้คำแนะนำ ประเมินอาการเป็นระยะๆ อาสาสมัครสาธารณสุขเป็น ผู้ช่วยพยาบาลในการเฝ้าระวังร่วมและประสานข้อมูลการดูแล กับทีมงาน

3. การบริการที่จัดในชุมชน เป็นศูนย์รับจัดส่ง พี่เลี้ยงเด็ก แม่บ้าน แม่ครัว ผู้ช่วยพยาบาล คนดูแลผู้สูงอายุ